İNŞAAT SEKTÖRÜNDE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ

👤İmran SEVİŞ Değer Mühendisi, Hidrolik Mühendisliği Departmanı Başkanı / FICHTNER

GİRİŞ
🔍 İnşaat sektöründe birçok yatırımcı kapsamlı bir yatırım proğramının en az bir risk ile ve en kıssa zamanda uygulanması gerekliliği ile karşı karşıyadır. Aynı zamanda yatırımcı, yapılan inşaatların öngörülen işlevselliği eksiksiz yerine getirmesi ve hatta daha sonra büyük kazançlar sağlaması konusunda büyük bir baskı altındadır. Bu çerçevede değer merkezli yatırım planlaması ve uygulanmasına ihtiyaç vardır. Özellikle büyük ve çok dimensiyonlu projelerde, bu güne kadar olan geleneksel yaklaşımlar ve davranış kalıpları ile artık başarıya ulaşılmamaktadır. Yatırımcı açısından en iyi sonuçlari elde edebilmek için yeni yollar, yeni yöntemler denenmelidir. Bu konuda son yıllarda hızla gelişen ve başarı ile uygulanan Değer Mühendisiği, bütünsel bir bakış açısıyla en iyi, en ekonomik sonuçlar sunabilir.Değer Mühendisiği 60 yıldan beri bütünsel bir yaklaşımla planlama, konsept geliştirme ve mevcut konseptlerin iyileştirilmesi konularında kanıtlanmış ve uluslararası kabul görmüş bir yöntem ve yönetim şeklidir. Bu yöntem özellikle inşaat Sektöründe yatırım maliyetlerini azaltmak ve işlevselliği artırmak için uygulanır.🔍 

Konseptlerin iyileştirilmesi yanı sıra, Değer Mühendisiği, profesyonelce uygulanması halinde yatırımcı kurumlarda çalışma kültürünün değişmesini de tetikleyebilir ve bu da alışılagelmış çözümlerin yerine teknik-ekonomik en iyi çözümü hedefleyen yaratıcı, yeni fikirlerin ortaya çıkmasını sağlar ve rekabet gücünü artırır. Değer Mühendisiği son 10 yılda Almanyada inşaat Sektörünün birçok alanında başarıyla uygulanmıştır. Değer Mühendisiği sürecinin sonuçları her zaman yararlı ve bazen de olumlu anlamda şaşırtıcı olmuştur.

DEĞER MÜHENDİSLİĞİNİN TARİHÇESİ
Değer Mühendisliğinin temeli, II. Dünya Savaşı sırasında ekonomik sıkıntıdan dolayı Lawrence D. Miles tarafından maliyetleri düşürerek tasarruf etme amacıyle ABD`de atılmıştır. ABD de yapılan Değer Mühendisliği çalışmaları sonucunda milyarlarca dolar tasarruf sağlanmış ve 1996 yılında Değer mühendisliğinin uygulanması dönemin başkanı Clinton’nun imzasıyla yasa haline getirilerek, kamu kesiminde zorunlu kılınmıştır. Özellikle Anglo-Amerikan bölgesinde Değer Mühendisliği proje aşamasının bir parçası olmuştur.
Almanyada Değer Mühendisliği 60´lı yıllardan beri makina ve elektronik parçaların geliştirilmesinde ayrica ürün ve proses optimizasyonunda uygulanmaktadir. Inşaat sektörü Değer Mühendisliğini son yıllarda keşfetmiştir. Değer Mühendisliğinin uygulama alanlari her geçen gün 🔍 genişlemektedir. Diğer ülkeler, özellikle ABD, Avustralya, Japonya ve İngiltere Değer Mühendisliğini uzun yıllardan beri ve bu gün itibarı ile 35 ülkede inşaat sektöründe uygulanmaktadır. Bu durum bu ülkelerdeki rekabet gücünü dünya çapında oldukça yükseltmiştir. Türkiye’de de ise bu konuda yabancı kaynaklara dayalı olarak yapılan yayınların dışında uygulamaya yönelik bir çalışma görülmemektedir. Değer Mühendisliği (Value Engineering), son yıllarda hızlı bir gelişme göstererek „Değer Menajerliği (Value Management)“ adı altında stratejik yönetim ve operasyonel uygulama alanlarında etkin bir bilime dönüşmüştür. “Value Management” inşaat alanında genellikle Value Engineering (Değer Mühendisliği) olarak kullanılır. Değer Mühendisliği (Value Engineering), son yıllarda hızlı bir gelişme göstererek „Değer Menajerliği (Value Management)“ adı altında stratejik yönetim ve operasyonel uygulama alanlarında etkin bir bilime dönüşmüştür. “Value Management” inşaat alanında genellikle Value Engineering (Değer Mühendisliği) olarak kullanılır.
DEĞER MÜHENDİSLİĞİ NEDİR?
Değer Mühendisliği, bir tasarımın, bir sürecin, stratejik yönetimin sistem maliyetini ve kalitesini belirlenen hedeflere ulaştırmak üzere yaratıcı, fonksiyon-tabanlı bir ekip çalışmasını sistematik olarak yönetme bilimidir. Bir başka deyişle; Değer Mühendisliği, tasarımın, sürecin, stratejik yönetimin fonksiyonlarını tanımlayarak sistematik bir biçimde analiz etme sürecidir ve konuları bütünsel olarak ele alır. Değer Mühendisliği özellikle uzmanları motive ederek, yeteneklerini geliştirerek, sinerji ve yaratıcılığı teşvik ederek tüm kuruluşun genel performansını maksimize etmeye yönelik en modern bir yönetim tarzıdır.Değer Mühendisliği çalışması, disiplinlerarası küçük uzmanlar gurubu ile yapılır. Bu çalışma süreçi özel bir Moderatörlük ile desteklenir.Bu süreçte prensip olarak çalışmalar bir plan çerçevesinde adim adim yürütülür. Yapilacak projenin fonksiyonları ve bu fonksiyonların etkileri incelenir. Başarılı bir sonuca ulaşmada, çözüm arayışı yani yaratıcılık aşaması ile çözümlerin değerlendirme aşamasının ayrı ayrı zamanlarda yapılması belirleyicidir.🔍 

Değer Mühendisliğinde varılmak istenen hedefler önceden yatırımcı tarafindan belirlenmesi gerekir. Ulaşılması istenen hedefler ne kadar kesin ve nekadar net belirlenirse, bu hedeflere ulaşma şansı da o kadar çok olur.

DEĞER MÜHENDİSLİĞİNİN TEMEL PRENSİPLERİ
Değer Mühendisliğinin dört temel prensibi vardır. Bu temel prensipleri sırasıyla birkaç kez uygulamak mümkündür ve buna “mükemmellik döngüsü” denir. Ancak her tekrarda elde edilecek tasarruf miktarları gittikçe azalır.

DİSİPLİNLERARASI EKİP ÇALIŞMASI
Değer Mühendisliği, çalışılacak konuya özgü deneyime sahip disiplinler arası bir ekip modeliyle gerçekleştirildiği zaman iyi sonuçlar ortaya koyabilir. Bu sürece bağımsız, profesyonel bir Moderatörlük ile eşlik edilmesi gerekir. Ancak tarafsız, profesyonel bir Moderatör, uzmanların konuya değişik açıdan bakabilmelerini ve farklı şeyleri görmelerini sağlaR. Değer Mühendisliği ekibi belirli görevlerle farklı uzman gruplarından oluşur.